W ramach mojej pracy licencjackiej pt. "Wpływ oczyszczania jelita grubego na stan psychofizyczny" uruchomiłem projekt Depresja. Gdy opublikowałem treść projektu na facebook, zrodził on wątpliwości mojej koleżanki (doctor of pharmacy; University of the Sciences in Philadelphia). Mając ogromny szacunek i dług wdzięczności wobec Niej

Rak jelita grubego jest trzecim najczęściej diagnozowanym nowotworem w USA i drugą najczęstszą przyczyną śmierci spowodowanej rakiem. Tymczasem istnieje możliwość uniknięcia tej choroby. Przewiduje się, że w roku 2009 wykrytych zostanie około 160 000 nowych przypadków i ok. 52 000 ludzi umrze z powodu raka jelita grubego w samych tylko Stanach Zjednoczonych. Dane te są przerażające, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że istnieje realna możliwość uniknięcia zachorowania na ten nowotwór i że jest on w 90 procentach wyleczalny, jeżeli wykryty zostanie we wczesnym stadium rozwoju. Skąd się bierze rak jelita grubego Komórki, z których zbudowana jest błona śluzowa jelita grubego, mają zdolność regeneracji, podobnie jak większość komórek w naszym ustroju. W miarę, jak starsze komórki obumierają i złuszczają się, młodsze komórki dzielą się i rozmnażają, żeby je zastąpić. Dzielenie się i rozmnażanie nowych komórek jest skomplikowanym procesem genetycznym, kontrolowanym przez nasz ustrój: powstaje tylko tyle nowych komórek, ile w danej sytuacji jest potrzebnych. Jeżeli podczas podziału nastąpi jakiś błąd genetyczny, to podział komórek wymyka się spod kontroli. W jelicie grubym taki niekontrolowany podział i wzrost komórek prowadzi do powstawania polipów - łagodnych nowotwór, które mogą być bezpiecznie usunięte. Polipy, które nie zostaną w porę usunięte, mają zdolność do niekontrolowanego wzrostu, co ostatecznie może doprowadzić do powstania złośliwego nowotworu jelita grubego. Czynniki ryzyka Wiek. 90 procent przypadków nowotworu jelita grubego jest wykrywanych u osób powyżej 50. roku życia. Nie oznacza to wcale, że młodsze osoby nie chorują na raka. Jeżeli ktoś w rodzinie cierpiał na to schorzenie, granica ryzyka przesuwa się do 40., a nawet 30. roku życia. Chroniczne stany zapalne jelita grubego. Choroby takie, jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego (ulcerative colitis) czy choroba Leśniowskiego Crohna (Crohns disease) zwiększają ryzyko zachorowania. Występowanie raka jelita grubego lub polipów u członków rodziny: dziadków, rodziców, rodzeństwa lub dzieci. Dieta. Dieta bogata w tłuszcze i węglowodany, a uboga w błonnik sprzyja tworzeniu się nowotworów jelita grubego. Brak aktywności fizycznej powoduje zaleganie niestrawionych resztek jedzenia w przewodzie pokarmowym, co może zwiększać ryzyko powstania nowotworów jelita. Cukrzyca, otyłość, palnie papierosów oraz alkohol w nadmiernych ilościach, naświetlania jamy brzusznej podczas leczenia innych chorób nowotworowych np. raka prostaty, jajników czy pęcherza moczowego - również zwiększają ryzyko wystąpienia nowotworu jelita. Objawy Zarówno polipy, jak i rak jelita grubego we wczesnym stadium rozwoju zazwyczaj nie powodują żadnych objawów. W miarę, jak nowotwór się powiększa, pacjenci mogą zauważyć krwawienia z kiszki stolcowej, bóle brzucha, brak apetytu, utratę wagi, ogólne osłabienie, trudności w wypróżnianiu się, czasami zmianę kształtu lub konsystencji stolca. Jednak nawet zaawansowany rak jelita grubego może rozwijać się bezobjawowo przez długi okres czasu. Leczenie Jedynie operacja polegająca na wycięciu segmentu jelita grubego zaatakowanego przez nowotwór daje szanse na pełne wyleczenie. Takie leczenie jest możliwe tylko wtedy, gdy nowotwór został wcześnie wykryty, zanim rozprzestrzeni się do głębszych warstw jelita lub do sąsiednich narządów. Operacja wycięcia segmentu jelita grubego wbrew powszechnym przekonaniom wcale nie oznacza, że pacjent będzie musiał mieć założoną kolostomię (worek kałowy). Worek zakłada się, jeżeli nowotwór umiejscowiony jest w końcowym segmencie jelita i nie da się połączyć dwóch zdrowych końców jelita po jego wycięciu. Po operacji pacjenci, w zależności od zaawansowania choroby, mogą wymagać dalszego leczenia chemioterapią lub naświetlaniami celem zniszczenia pozostałych komórek rakowych. Jak zapobiec rakowi jelita grubego? Profilaktyka powinna polegać na eliminowaniu czynników ryzyka. Zalecana jest dieta bogata w błonnik, a uboga w tłuszcze i węglowodany, aktywność fizyczna, leczenie nadwagi, otyłości i cukrzycy, a także abstynencja od papierosów i alkoholu. Należy unikać, a przynajmniej ograniczyć spożywanie czerwonego mięsa oraz tzw. processed food, czyli hamburgerów, hot dogów, jedzenia konserwowanego w puszkach. Udowodniono, że pokarmy przyrządzane w bardzo wysokiej temperaturze, na przykład smażone w oleju lub grillowane, mogą być szkodliwe. Wysoka temperatura powoduje wydzielanie z nich substancji, które mogą przyczyniać się do raka jelita grubego. Przeprowadzono wiele badań nad skutecznością aspiryny i innych leków przeciwzapalnych (avil, celebrex). Przypuszczalnie leki te mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia raka jelita grubego, ale częste ich zażywanie może prowadzić do podrażnienia przewodu pokarmowego, tworzenia się wrzodów żołądka i dwunastnicy oraz krwawień. Należy zadać sobie zatem pytanie, czy korzyści wynikające z zażywania aspiryny w ramach prewencji raka jelita grubego uzasadniają ryzyko z tym związane. Niestety, wszystkie te zalecenia teoretycznie tylko zmniejszają ryzyko zachorowania na raka jelita grubego, ale go na pewno nie eliminują. Regularne badania lekarskie, w tym coroczne badanie kału na obecność krwi utajonej są pierwszym krokiem do skutecznej profilaktyki. Amerykańskie stowarzyszenia lekarzy gastrologów i onkologów zalecają obecnie, aby wszyscy, którzy ukończyli 50. rok życia, poddawali się bezpośredniemu badaniu jelita grubego w odstępach co dziesięć lat. Osoby, u których w rodzinie wykryto raka jelita grubego lub polipy, powinny rozpocząć takie badania we wcześniejszym wieku (zwykle ok. 10 lat wcześniej). Niezależnie od wieku wszyscy pacjenci, którzy zauważą krew w stolcu, mają trudności z wypróżnianiem się, niewyjaśnione bole brzucha, biegunki, utratę wagi lub brak apetytu, powinny skonsultować się ze swoim lekarzem. Kolonoskopia Bezpośrednie badanie jelita grubego polega na wprowadzaniu cienkiej, miękkiej rurki zakończonej małą kamerą do jelita grubego. Obraz z kamery jest przekazywany komputerowo na duży ekran. Pozwala to lekarzowi wykonującemu zabieg na dokładne obejrzenie ścianki i śluzówki jelita. Polipy znalezione podczas tego badania są zazwyczaj usuwane za pomocą małych kleszczyków i oddawane do analizy. Wcześnie wykryte i usunięte polipy znacznie zmniejszają ryzyko zachorowania na raka jelita grubego. Nieusunięte w porę polipy rosną i w miarę upływu czasu zamieniają się w raka. Późno wykryte polipy, które są za duże, aby je bezpiecznie usunąć podczas kolonoskopii, nawet jeżeli są łagodne, muszą być usunięte chirurgicznie. Kolonoskopia jest przeprowadzana w znieczuleniu; jest zabiegiem bezbolesnym i niosącym bardzo małe ryzyko komplikacji. Jest to jedno z niewielu ogólnie dostępnych badań, które w sposób istotny zmniejsza ryzyko zachorowania na jedną z najbardziej niebezpiecznych chorób naszej cywilizacji - raka jelita grubego. dr Piotr Huskowski - (Diplomate of American Board of Gastroenterology) specjalizuje się w chorobach układu pokarmowego.

^{Chorzy na raka jelita grubego zyskali nowe możliwości leczenia. Minister zdrowia zatwierdził refundację specjalistycznych leków. Ważne są też badania przesiewowe: każdy 50-letni Polak może je wykonać za darmo. O bezpłatnych kolonoskopiach w miesiącu świadomości raka jelita grubego przypominają lekarze.}

Fot: ChrisChrisW/ Rak jelita grubego to częsta choroba o relatywnie dużej śmiertelności. Ustalenie rokowania zależy od lokalizacji guza, zaawansowania choroby i obecności przerzutów oraz ogólnego stanu chorego. Wczesne wykrycie złośliwego nowotworu zwiększa szanse na wyleczenie. Współczesna badania szacują szanse osób z wykrytym nowotworem złośliwym na podstawie oceny procenta chorych, którzy przeżyli 5 lat. W przypadku raka jelita grubego poddanego odpowiedniemu, szybkiemu leczeniu, możliwość pięcioletniego przeżycia sięga nawet 90%. Wartość ta obniża się wielokrotnie w przypadku guzów nieoperacyjnych, gdzie terapia ma charakter objawowy i powinna zapewnić pacjentowi podniesienie komfortu życia i zmniejszenie dolegliwości bólowych. Rak jelita grubego – rozwój Rak jelita grubego jest nowotworem złośliwym, wywodzącym się najczęściej z nabłonka gruczołowego ściany jelita. Początkowo rozwija się w jej obrębie, stopniowo naciekając kolejne warstwy: błonę podstawną, warstwę podśluzową, mięśniówkę oraz otrzewną pokrywającą ten narząd. Rozwijający się guz penetruje ściany naczyń krwionośnych, co powoduje przenikanie komórek nowotworowych do krwi. Przepływają one do wątroby, a następnie, przez serce, do płuc. Dlatego najczęstszymi miejscami powstawania zmian przerzutowych są wątroba i płuca. Rzadziej tworzą się one w kościach lub mózgu. Komórki nowotworowe płyną też z chłonką do najbliższych, a następnie dalszych węzłów chłonnych. W nich również mogą osiadać i namnażać się, tworząc nowe ogniska przerzutowe. W trakcie choroby nowotworowej dochodzi do stopniowego wyniszczenia organizmu i ciężkich anemii (ze względu na zaburzenia wchłaniania, krwawienia do przewodu pokarmowego oraz przyspieszony metabolizm w obrębie nowotworu, powodujący zużywanie dużych ilości substancji odżywczych). Czy dieta może przyczynić się do rozwoju raka jelita grubego? Zobacz nasz film i poznaj opinię eksperta Zobacz film: Potrawy z grilla a rak jelita grubego. Źródło: Co nas truje? Ocena stanu zaawansowania nowotworu i rokowanie Podstawą do sformułowania rokowania w raku jelita grubego jest ocena stanu klinicznego chorego. Dokonuje się tego według przyjętego i uznanego wśród onkologów schematu TNM, gdzie T (tumor) to miejscowe zaawansowanie guza pierwotnego w jelicie, N (nodes) to ilość i wielkość zmian w węzłach chłonnych, zaś M (metastases) określa obecność i charakterystykę przerzutów do odległych narządów. Dodatkowym, bardzo ważnym kryterium jest ocena stopnia złośliwości nowotworu. Podczas badania histologicznego określa się typowe dla komórek nowotworowych parametry, takie jak: stopień zróżnicowania (czyli podobieństwa do komórek prawidłowych), wielkość, tworzenie regularnych, podobnych do tkanek struktur albo chaotyczne namnażanie, zdolność do tworzenia nowych naczyń krwionośnych w obrębie guza itd. Obserwując te cechy, można określić, jak szybko będzie rozwijał się guz, jaka jest jego agresywność, na jakie leczenie będzie wrażliwy. W przypadku raka jelita grubego chodzi głównie o wrażliwość na chemioterapię, gdyż radio- i hormonoterapia nie przynoszą zwykle istotnych klinicznie efektów. Rokowanie zależne jest również od stanu ogólnego chorego. Jeśli choroby współistniejące (np. ciężka niewydolność oddechowa) nie pozwalają na wykonanie bardzo rozległego zabiegu operacyjnego, to radykalne leczenie bywa niemożliwe. Niektóre schorzenia mogą również komplikować lub wręcz nie pozwolić na wdrożenie skutecznej chemioterapii, w której wykorzystuje się substancje o wielu groźnych efektach ubocznych. Rak jelita grubego – leczenie Leczenie raka jelita grubego jest uzależnione od stopnia zaawansowania choroby. Zmiany zlokalizowane w śluzówce jelita mogą być doszczętnie usunięte za pomocą kolonoskopu. Bardziej rozległe zmiany miejscowe usuwa się (o ile jest to możliwe) operacyjnie z dużym odcinkiem jelita i z okolicznymi węzłami chłonnymi. Zabieg może być wykonany techniką klasyczną lub w rzadkich przypadkach – laparoskopowo. Leczenie uzupełnia się kompleksową chemioterapią, która przed operacją może zmniejszyć masę guza, a po niej –zniszczyć resztę komórek nowotworowych obecnych w miejscu zabiegu lub w mikroprzerzutach. Od leczenia operacyjnego odstępuje się, gdy guz nacieka sąsiednie narządy lub obecne są przerzuty odległe. Chemioterapia pozwala w takich przypadkach na spowolnienie rozwoju choroby oraz zmniejszenie dolegliwości i prawdopodobieństwa komplikacji (np. perforacji jelita, zapalenia otrzewnej, niebezpiecznych krwawień). Groźnym powikłaniem jest też niedrożność jelita spowodowana rozrostem guza. Można jej uniknąć, wykonując chirurgicznie zespolenie omijające guz albo wytwarzając stomię w powłokach brzusznych, przez którą odprowadzana jest treść jelitowa. Rak jelita grubego – rokowanie przy przerzutach do wątroby lub płuc Przerzuty raka jelita grubego do wątroby, płuc albo innych narządów świadczą o dużym zaawansowaniu choroby. Ich obecność pogarsza rokowanie. Pojedyncza zmiana może być usunięta operacyjnie, o ile możliwe jest całkowite usunięcie guza pierwotnego z marginesem tkanki zdrowej. Istnienie mnogich przerzutów zwykle powoduje zakwalifikowanie chorego do chemioterapii i leczenia paliatywnego. Rak jelita grubego – rokowanie Rokowanie w raku jelita grubego określa się na podstawie całej zebranej wiedzy na temat stanu pacjenta. Może to zrobić jedynie doświadczony specjalista onkolog, biorąc pod uwagę specyfikę konkretnego zachorowania. Nie można więc przytoczyć żadnych konkretnych statystyk, odnoszących się do wszystkich chorych. Po 50. roku życia niezbędne jest regularne wykonywanie badań profilaktycznych (jeśli w rodzinie były przypadki raka jelita grubego, zaleca się wykonanie pierwszego badania już w 40. roku życia). Wczesne rozpoznanie i szybkie leczenie pozwalają na zatrzymanie choroby i pełne wyzdrowienie, podczas gdy zgłoszenie się do lekarza z zaawansowanym stadium nowotworu może uniemożliwić powrót do zdrowia. Kolonoskopia to najlepszy sposób na wczesne wykrycie raka jelita grubego. Jak wygląda takie badanie i kiedy warto je wykonać? Dowiesz się tego z naszego filmu Zobacz film: Dlaczego watro wykonywać kolonoskopie? Źródło: 36,6.

Alkohol został zaliczony przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem do grupy pierwszej kancerogenów. W ostatnim badaniu naukowcy zestawili dane medyczne dotyczące ponad 5 milionów pacjentów między 20. a 49. rokiem życia, porównując ryzyko rozwoju raka jelita grubego z ilością spożywanego przez nich alkoholu. Wnioski są

Rak jelita grubego rzadko daje o sobie znać bardzo szybko. Najczęściej ujawnia się dopiero po kilku latach, kiedy jego leczenie może być znacznie bardziej kłopotliwe, niż w początkowych stadiach. Stąd wynika konieczność wykonywania regularnych badań, by w możliwie największym stopniu uniknąć przykrych konsekwencji choroby. Rak jelita grubego przychodzi nagle i niepostrzeżenie. Zalicza się do grupy nowotworów złośliwych, zatem tworzy nacieki i szybko rozprzestrzenia się w organizmie. Choroba postępuje dość szybko poprzez namnażanie się komórek w danej części jelita. Ten rodzaj nowotworu częściej obiera sobie za cel mężczyzn, niż kobiety. Staje się szczególnie niebezpieczny w przypadku osób starszych, a zgodnie ze statystykami jest drugą najczęstszą przyczyną umieralności spośród wszystkich nowotworów. Geneza powstawania tego nowotworu w organizmie może być dwojaka. W większości przypadków występuje z przyczyn niedziedzicznych, są to wówczas tzw. nowotwory sporadyczne, a ich częstotliwość sięga nawet 85 procent wszystkich zachorowań, reszta zachorowań ma genezę rodzinną. Niezależnie od tego, co jest powodem zachorowania, przyczyną nowotworu są zmiany zachodzące już na poziomie genomu danej komórki. Zmutowane komórki ulegają szybkiemu podziałowi, a w tych, które powstają w wyniku podziałów również występują geny po mutacji. Następuje szereg procesów napędzających się samoistnie i dalsze namnażanie komórek, nad którym geny odpowiadające za regenerację organizmu nie są w stanie zapanować. Jedną z przyczyn zachorowania na raka jelita grubego jest wiek. Zazwyczaj choroba ta dotyka osoby po 60. roku życia, przed 40. natomiast praktycznie nie występuje. Ryzyko zwiększa się także u osób, które zmagają się z nadwagą bądź otyłością oraz nie uprawiają aktywności fizycznej. Czynnik ryzyka stanowi również palenie papierosów oraz używanie innych wyrobów tytoniowych. Za zachorowania ponadto w dużej mierze odpowiadają również błędy żywieniowe. Dieta bogata w nasycone kwasy tłuszczowe, smażone potrawy, czerwone mięso oraz wędzonki zdecydowanie może przyczynić się do zwiększenia ryzyka rozwoju tego nowotworu. Mimo szeregu przyczyn niezwiązanych z genetyką nadal w największym stopniu za zachorowanie odpowiadają kwestie rodzinne. Jest tak zwłaszcza wtedy, gdy ten rak wystąpił w pierwszym stopniu pokrewieństwa, nawet wówczas, gdy szansa zachorowalności nie ma potwierdzenia genetycznego. Wpływ na zachorowania mają także stany zapalne jelit o charakterze przewlekłym oraz inne choroby jelit. Rak jelita grubego nie wykazuje specyficznych objawów od razu w momencie zachorowania. Z początku mogą to być bóle brzucha i wzdęcia oraz problemy z wypróżnieniami i naprzemienne stolce o bardzo twardej konsystencji oraz biegunki. Objawy rozwijają się one stopniowo, nawet przez wiele lat nowotwór nie daje o sobie znać. Na raka jelita mogą wskazywać jednak pewne czynniki, które nie pojawiają się naturalnie, takie, jak obecność krwi w stolcu. Taki objaw jest ponadto wskazaniem do pilnej wizyty u lekarza w celu przeprowadzenia badań diagnostycznych. Z rakiem często wiąże się także znaczna utrata wagi, która nie była planowana, oraz stan niedokrwistości, czyli anemii. Jeżeli pojawiają się u ciebie intensywne bóle brzucha dopadające w nocy również powinieneś zainteresować się wizytą u lekarza. Rak jelita grubego – diagnostyka i leczenie Podstawowym badaniem, które umożliwia nie tylko wykrycie nowotworu, ale także wstępne oszacowanie jego rozległości i zbadanie całego jelita, jest kolonoskopia. Dzięki temu badaniu można pobrać również materiał do późniejszej dokładniejszej diagnostyki. Niezbędne jest również wykonanie tomografii komputerowej oraz USG. Co ciekawe, przy podejrzeniu raka jelita wykonuje się także rentgen klatki piersiowej. Głębokość nacieków pozwala ocenić rezonans magnetyczny – dzięki niemu można też ustalić, czy istnieje wskazanie do przedoperacyjnego wykonania radioterapii. Zaawansowana postać raka z przerzutami kwalifikuje pacjenta do indywidualnej diagnostyki – nie istnieje tutaj jeden standard leczenia. W każdym przypadku jednak należy zbadanie stężenia markera CEA. Dzięki temu oznaczeniu możliwy jest nadzór chorego po wyleczeniu, a nawet po latach, w celu oceny ryzyka nawrotu. Na każdym odcinku jelita, także w odbytnicy, usuwanie komórek rakowych następuje poprzez zabieg operacyjny. Usuwany jest nie tylko guz, ale także odpowiedni fragment nieobjęty zmianą nowotworową. W przypadku odbytnicy wycinana jest także tzw. krezka. Na tym odcinku zmiany nowotworowe mogą być bardzo rozległe i trudne do usunięcia, dlatego najpierw wykonuje się leczenie przedoperacyjne – adjuwantowe, polegające na radioterapii, nierzadko połączonej także z chemioterapią. Rak jelita grubego – dieta W przypadku raka jelita grubego, podobnie jak w obliczu każdego innego nowotworu związanego z przewodem pokarmowym, istotne jest spożywane jedzenie. Często pacjenci cierpią nie tylko z powodu choroby, ale również wynikającego z niej niedożywienia. Wiążą się z nim nawracające biegunki oraz niedrożności wynikające z namnażania się komórek nowotworowych. Odżywienie pacjenta ma kluczowy wpływ na podjęcie konkretnej metody leczenia. Przed zabiegiem niedożywieni chorzy mogą otrzymać posiłki wzmacniające o wysokiej zawartości białka. Właściwe odżywianie jest elementem procesu leczniczego. Po wyleczeniu nowotworu należy przestrzegać zdrowej diety, która eliminuje tłuszcze nasycone, produkty wysoko przetworzone i o wysokiej zawartości cukrów prostych. Warto postawić na warzywa i produkty o dużej zawartości błonnika i witamin, a także na te, które zawierają spore ilości wapnia.

Znajomość najczęstszych objawów raka jelita grubego oraz symptomów alarmowych choroby daje szansę na szybkie przeprowadzenie badań diagnostycznych i wykrycie guza na wczesnym etapie zaawansowania. Wczesna wykrywalność nowotworów jelita grubego oraz raka odbytnicy ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii.

Rak, alkoholizm, zawał, cukrzyca – wyznania sławnych pacjentów są najlepszym lekarstwem Kiedy publicznie przyznałem się do choroby (przyznałem się – tak jakbym popełnił rzecz wstydliwą), dopiero dowiedziałem się, jak wiele osób w ogóle nie chce się leczyć, bo uważa, że nie ma co się zderzać z wyznaczoną już datą śmierci – mówi Kamil Durczok. Były to tylko cztery zdania wypowiedziane w telewizji w 28 sekund – informacja o własnej walce, no i wyjaśnienie, że wyłysiał od chemioterapii. Następnego dnia dostał list: “Wysłuchałem pana i pomyślałem – OK, dam się pokroić”. Dla setek ludzi, którzy opisywali mu swoje cierpienie, kilka miesięcy później napisał książkę, taki przewodnik po raku stworzony przez pacjenta. Chciał, żeby ludzie nie byli bierni, nie godzili się na grzebanie żywcem, żeby nie oddawali życia walkowerem. – W niezasłużony sposób stałem się symbolem walki z rakiem – mówi Kamil Durczok. Wokół tłum. Trwa promocja jego książki “Wygrać życie”. – Większość tych, którzy tu się stłoczyli, to albo chorzy, albo ci, którzy mają w rodzinie kogoś z problemem nowotworowym – mówi Hanna Tchórzewska, która kieruje rehabilitacją w warszawskim Centrum Onkologii. – Przyszli na spotkanie ze swoją chorobą. Przyszli zobaczyć kogoś, kto sobie poradził. W długiej kolejce po autograf stoi jedna z pacjentek. Peruka i nabrzmiała twarz, zniekształcona chemioterapią, która zabija raka i wycieńcza człowieka. Stoi, bo wreszcie ktoś napisał, jakim koszmarem jest ta metoda leczenia. I że w chorobie tak naprawdę człowiek jest potwornie sam. No i że może wygrać. Przynajmniej na jakiś czas. Miron Makowski z Warszawy (rak, lewe płuco usunięte pięć lat temu) jest pewny, że gdyby był na początku terapii, “onkologiczne” książki znanych ludzi bardzo by mu pomogły. – Pamiętam, jak się wtedy obwiniałem – wspomina. – 25 papierosów dziennie, stres, sam zarabiałem na nowotwór. A przecież takie rozpamiętywanie odbiera tylko siły. Do czytania książki Durczoka namawia Elżbieta Kozik, szefowa warszawskich Amazonek, czyli kobiet po amputacji piersi. Wcześniej namawiała do czytania książki Krystyny Kofty “Lewa, wspomnienie prawej”. Amazonki od lat wspierają pacjentki, które właśnie otrzymały cios zwany diagnozą. I dlatego Elżbieta Kozik wie, jak ważna jest historia konkretnej osoby, która wygrała. – Pacjentki często wolą rozmawiać z nami niż z psychologami – podkreśla. Obowiązkową lekturą na krakowskim oddziale onkologicznym, kierowanym przez prof. Marka Pawlickiego, jest “Mój powrót do życia” i “Liczy się każda sekunda”, opowieści o Lance Armstrongu, wielokrotnym zwycięzcy Tour de France, który największe sukcesy sportowe odniósł, gdy miał za sobą bezcenny, ten życiowy – pokonał raka. Prof. Pawlicki po wyznaniu Durczoka, że zmaga się z chorobą nowotworową, natychmiast udał się do chorych. Polski przykład jest najlepszy dla tych młodych, przerażonych mężczyzn. Teraz mają jeszcze książkę. Rak, czyli coś w pana wlazło i trzeba to pogonić – Jestem typowym hipochondrykiem. Sądziłem, że choroba mnie powali. Tymczasem odkryłem w sobie ducha wojownika – mówi Kamil Durczok. Jako osobie znanej było mu i łatwiej, i trudniej. Spotykał się z wyrazami sympatii, ale jednocześnie wiedział, że każdy jego krok jest obserwowany, “czy ten koleś z telewizji się nie złamie, czy nie będzie się czołgał”. Oto książka Durczoka, przedtem opowieść Krystyny Kofty i Anny Mazurkiewicz “Jak uszczypnie, będzie znak”. Trzy bardzo różne, ale zawsze osobiste wyznania odczarowują chorobę nowotworową. A jest co. Pewna pacjentka doc. Tadeusza Pieńkowskiego (leczącego nowotwory piersi w Centrum Onkologii), gdy po skomplikowanej kuracji dowiedziała się, że może wrócić do normalnego życia, machnęła ręką: – Widać to nie był rak. Bo rak toby mnie musiał zabić – objaśniła szefowi kliniki. – Ciągle pokutuje przekonanie o nieuchronnej śmierci – mówi doc. Pieńkowski. – Wyleczeni często uważają, że widocznie nic im nie dolegało. Inny stereotyp to przekonanie, że rak jest zaraźliwy. Prof. Janusz Czapiński, psycholog społeczny, przytacza opowieść o całkiem wykształconej pani, która szorowała łazienkę po nowotworowym znajomym. Z kolei do doc. Pieńkowskiego kobiety ze wsi przyjeżdżają chyłkiem, bo to ogromny wstyd mieć raka. A jeśli na nieszczęście jest to nowotwór narządów kobiecych, nic tylko kara za złe prowadzenie kobietę spotkała. W tych teoriach nic się nie zmienia od lat. Także w tym, że reakcja na diagnozę nie miewa związku z wykształceniem. Pewna pani profesor po prostu odmówiła leczenia, inna zgodziła się na biopsję, dopiero gdy towarzyszył temu zakład jak z czarnego humoru: – Jeśli wynik będzie zły, to przegrałem i stawiam kawę – musiał przyrzec lekarz. Przekleństwo, stygmat, piętno – tak raka określa prof. Czapiński. – Wyznania uratowanych zdejmują złą pieczęć, a to oznacza, że ludzie przestaną być zahipnotyzowani chorobą, zaczną się leczyć, a co najważniejsze zdrowi pomyślą o profilaktyce – optymistycznie mówi prof. Czapiński i dodaje, że nic tak nie działa jak konkretny przykład wyleczonego. To jest najlepsza psychoterapia. Durczok to ktoś, kto przeszedł gehennę – najpierw diagnoza rzadkiego i wyjątkowo agresywnego raka (“Kojarzyłem prosto – nowotwór to śmierć, a lekarze mówili, że to wróg, którego muszę pogonić”), potem operacja (“Wycięto kawał mięśnia, każdy ruch sprawiał ból”), potem leczenie (“Podczas chemii czujesz, jak słabniesz z godziny na godzinę”) i wyjście ze szpitala (“Wiem, że wygrana jest warunkowa”). Te etapy czekają każdego, kto wejdzie w labirynt onkologii. Doc. Tadeusz Pieńkowski czyta “onkologiczne wyznania”, bo chce poznać drugą stronę medalu, odczucia pacjenta, jego opinie o metodach stosowanych w terapii. Jednak uważa, że lektury, które go poruszyły, ma już za sobą. Jedna z nich to dramat Tamary z “Czasami wołam w niebo”, której ostatnie słowa, testament adresowany do męża, brzmią: “Jeśli czytasz to, Svenek, to znaczy, że nie żyję”. Chwała zwyciężonym. – Opowieści tych, którzy odeszli, uwrażliwiają zdrowych – mówi prof. Janusz Czapiński. – A wszystkim pokazują, że można godnie żyć do końca. Jest jeszcze jeden argument na tak – wyznania uczą, jak dochodzić swoich praw. – Przychodzi pani i mówi: “Chcę być leczona jak Durczok”, choć ja nie znam lepszego i gorszego leczenia – mówi prof. Bogusław Maciejewski z gliwickiego Centrum Onkologii, gdzie dziennikarz wygrywał życie. Jednak publiczne wyznania mają też przeciwników. Niektórzy lekarze obruszają się, że książka raczej nie leczy, inni mówią, że nie wszystko jest na sprzedaż, a takie publikacje to zwykłe nakręcanie swojej sławy i solidny zysk. – Nie interesują mnie motywacje. Zresztą nie posądzam nikogo o niskie pobudki – odpowiada prof. Czapiński. – Dla mnie to naturalna chęć podzielenia się swoją radością: “Wygrałem! I tobie się uda”. – Pisałam swój dziennik w chorobie, bo całe moje życie było notowaniem przeżyć – mówi Krystyna Kofta. – I nawet kiedy zdecydowałam się na publikację, miałam mieszane uczucia, że może przekraczam granice intymności. Dziś dostaję e-maile, listy, pytania. Książka okazała się bardzo potrzebna. – To zrozumiałe – mówi prof. Maciejewski. – Co czwarty Polak zachoruje na nowotwór. Dziś rak to nie piorun z jasnego nieba, ale przewlekła choroba. Coraz bardziej oswojona, bo znani ludzie przełamali wstyd. O swoich zmaganiach mówili Anna Seniuk i Irena Santor, które pokonały raka piersi (“Teraz wszystkim uświadamiamy znaczenie profilaktyki”), Krzysztof Kolberger (rak nerki), Jan Kobuszewski (rak jelita grubego). Lekarz, czyli powiedz, że nie umrę – Mój sposób mówienia o terapii jest dla pacjenta podejrzany. Na pytanie, czy będę zdrowy, odpowiadam, że nie wiem. Jestem ostrożny – mówi prof. Maciejewski. – Konieczne jest też dawkowanie informacji. Nawet jeżeli pacjent zapewnia, że chce znać całą prawdę, jego oczy często temu przeczą. Trzeba być dobrym psychologiem, by zorientować się, jaką wiedzę chory udźwignie. Przeważnie oczekuje on nadziei i dlatego mówi się tyle, ile potrzeba, by proces leczenia przebiegał prawidłowo i spokojnie. Ja sam tworzę krótką perspektywę – od zabiegu do zabiegu. Nie obiecuję cudu. – Między lekarzem a pacjentem jest mur zbudowany z pośpiechu, zmęczenia lekarza i wstydu pacjenta. Wypaleni lekarze często zapominają o sensie zawodu, a do tego prześladują ich notoryczne podejrzenia o korupcję – tak ich sytuację ocenia Barbara Czerska. I dlatego pacjenci rozchwytują “nowotworowe wyznania”. Szukają tam wytłumaczenia tego, co przeżywają. Sam Durczok przyznaje, że w jego cierpieniu pocieszał go nie lekarz, lecz doświadczenia Krystyny Kofty, która napisała, że bolały ją nawet końcówki włosów. Elżbieta Kozik potwierdza: – Kobiety książki traktują jak prawdziwy przewodnik. Cała fizjologia została dokładnie opisana. Choć “Lewa, wspomnienie prawej” ukazała się pod koniec 2003 r., do tej pory ludzie zaczepiają Krystynę Koftę na ulicy. Nie pytają o filozofię życia, ale o drobiazgi, czasem wstydliwe, kobiece sprawy. Pisarka świetnie je rozumie. Jej samej lekarka powiedziała: – Niech pani szuka odpowiedzi w Internecie. Ja mam jeszcze 18 pacjentek. Ale publiczne wyznania mówią też o lekarzach w ciepłym, niespotykanym dziś stylu. – Zaufanie społeczne mają niskie – ocenia etyk Barbara Czerska. – Rzadko zdarzają się takie wypowiedzi jak księdza Tischnera, który już ciężko chory mówił nie inaczej jak “moi piękni lekarze”. Alkoholizm, czyli nie grzech, ale choroba Gorszy od chorego na raka, w świadomości Polaków, może być tylko alkoholik. Ale, jak zauważa psycholog, dr Ewa Woydyłło, alkoholizm wiąże się z opacznie pojętym wstydem. Żony wstydzą się za swoich mężów alkoholików, ludzie niepijący wstydzą się odmówić kieliszka, sami alkoholicy nie przyznają się do problemu. W nich samych jest najsilniejsza blokada. Odczarowanie tej choroby wydaje się szczególnie trudne, bo alkoholicy odbierani są jako winni swojej sytuacji. – Poza tym chory na raka nie popełnia przestępstwa, tymczasem alkoholik bardzo często narusza normy społeczne – mówi dr Woydyłło. Dziś wystarczy kliknąć w Internecie, by znaleźć kilka mityngów AA w swojej dzielnicy. Gdy prof. Wiktor Osiatyński jako pierwszy w Polsce mówił, że alkoholizm to choroba, nie grzech, dla wielu słowa te były przełomem. Wśród takich osób był Krzysztof (dziś w jednej ze stacji radiowych prowadzi audycję dla alkoholików). Uzdrowiła go historia o nodze, którą Wiktor opowiedział na którymś mityngu. Otóż w USA, gdy już trzeźwiał, złapał go okropny skurcz. Udał się do lekarza, który zalecił: – Nie chodź, nie pracuj, połóż termofor. – Ale co się dzieje z moją nogą? – zapytał pacjent. Na to lekarz powtórzył swoją radę. Pacjent zapytał znowu, lekarz odpowiedział to samo. I tak w kółko, aż wreszcie Osiatyński zrezygnowany udał się do domu, zastosował kurację i wyzdrowiał. – To było przesłanie – mówi Krzysztof. – Żeby czerpać od ludzi, którzy już poradzili sobie z problemem. Nie wypytywać, nie analizować tylko zrobić to, co oni. – Wiktor uratował mi życie – mówi Krzysztof. – A przecież byłem strzępem człowieka. Udawałem, że pracuję, udawałem, że żyję. Teraz wiem, że najważniejsze jest odkłamanie choroby. Tak się dzieje na mityngach, gdzie się przedstawiam: Na imię mam Krzysztof. Jestem alkoholikiem. I nie piję. Do dzisiaj prof. Osiatyński spotyka ludzi, którzy dziękują mu za książki, także ostatnią, “Rehab”, opisującą jego drogę ku trzeźwości. Następnym było już łatwiej. O piciu mówiła Stanisława Celińska, która tłumaczyła, że alkohol pomagał jej poradzić sobie z życiem. Choć tylko pozornie, bo była to ucieczka. Od wielu lat aktorka jest trzeźwa, a widzowie piszą do niej, że przywróciła im nadzieję. – Nie piję od sześciu lat – to wyznanie Krzysztofa Jaryczewskiego, dawniej lidera Oddziału Zamkniętego. Może wesprze młodych. Schizofrenia, czyli zwycięża wstyd Z jeszcze kilku chorób udało się zdjąć złe piętno. Parkinsonowcy są niewymownie wdzięczni papieżowi, który nie ukrywa swojego cierpienia, ale daje też sygnał, że można godnie żyć i służyć innym, nawet gdy ciało odmawia posłuszeństwa. Diabetycy zachwycają się Nicole Johnson, która w 1999 r. została Miss Ameryką. Następnie promiennie obwieściła, że jest chora na cukrzycę i teraz będzie jeździć po świecie, by pokazać, że “dzięki samokontroli można utrzymać cukier w normie i żyć aktywnie”. Była też w Polsce. U nas przed kilkoma tygodniami na odwagę zdobyła się Mandaryna, czyli Marta, żona Michała Wiśniewskiego. Internauci śledzili, jak ledwo nie zapadła w śpiączkę, na czym polegała pomoc. Jej przeżycia uświadomiły wielu, że cukrzyca nie jest kalectwem. Ale im bardziej – także dzięki wyznaniom gwiazd – odczarowany zostaje rak, także kolejne choroby, tym większy jest żal lekarzy innych specjalności. Żeby tak ktoś chciał zdjąć piętno z chorób, którymi oni się zajmują! Żeby oni mieli swojego Durczoka! Pewna znana aktorka powiedziała prof. Henrykowi Skarżyńskiemu (dyr. Instytutu Zaburzeń Słuchu i Mowy w Kajetanach), że gdyby przyznała się do problemów ze słuchem, nie dostałaby już żadnej roli. – W Polsce pokutuje pogląd, że głuchy to głupi – mówi prof. Skarżyński – a aparat słuchowy jest czymś wstydliwym. Znany polityk zapewnił mnie, że gdyby wystąpił z takim aparatem, oznaczałoby to kres jego kariery. Nie wstydzimy się okularów. – Kiedy tak samo obojętnie spojrzymy na aparat słuchowy? – zastanawia się profesor. Znowu powraca przykład amerykański, gdzie np. Clinton w ogóle nie widział problemu w tym, że musi leczyć pogarszający się słuch. Tymczasem w Polsce zbitka “głuchy – głupi” powoduje, że dzieci nie chcą nosić aparatów, bo klasa wyśmieje, a dorośli, bo może to zostać wykorzystane np. przez pracodawcę. Pewnym wsparciem jest krążący wśród niedosłyszących wywiad Franciszka Pieczki dla miesięcznika wydawanego dla osób z tymi problemami. Pieczka opowiada tam, jak przez lata udawał, że wszystko jest w porządku (“Ale nie mogłem polegać na suflerze”), jak zdecydował się na aparat (“Zapomniałem, że istnieje taki dźwięk jak szelest kartki papieru”) i jak teraz będzie żył (“Kiedyś podrywałem dziewczyny na gablotę, teraz na aparat”). Z kolei zawałowcy szukają otuchy w książce Jerzego Stuhra “Sercowa choroba”. I choć zawał jest tylko punktem wyjścia do rozważań o życiu, to wskazówką są słowa z wywiadu dla “Playboya”: “Wiem, że przeżyłem śmierć. To jest tak tajemniczy atak, że ciągle się myśli: a dlaczego teraz nie miałby się powtórzyć? Zauważyłem, że wyzwalam się spod presji tylko wtedy, gdy zajmuję się pracą. Trzeba mieć motywację”. Na odczarowanie AIDS (bez większej nadziei) czeka ksiądz Arkadiusz Nowak. Marzy mu się, żeby znana osoba przyznała się, że jest nosicielem wirusa HIV, no i zachęciła do robienia testów i ograniczonego zaufania do nowego partnera, czego wyrazem byłoby użycie prezerwatywy. Na odczarowanie chorób psychicznych liczy doc. Joanna Meder z Instytutu Psychiatrii i Neurologii, choć tak naprawdę obawia się, że choroba psychiczna długo jeszcze będzie oznaczała trwałe kalectwo i wykluczenie. – Opis psychozy czy schizofrenii jest ciekawy tylko w książce – mówi. – Ale trudno sobie wyobrazić, żeby ktoś z takim problemem wystąpił w telewizji. Choroby psychiczne nie są piękne, zmieniają twarz, budzą lęk. Telewidzowie nie będą się utożsamiać z cierpieniem takiej osoby. W tej sytuacji odczarowanego raka i zaczarowanej schizofrenii lekarze uczą się nowego postępowania. Obraz choroby pokazywany w mediach jest towarem na sprzedaż. Trzeba go tak mądrze namalować, żeby oglądający chciał z niego skorzystać, żeby jak najwięcej zechciał się nauczyć. Samotność, czyli ból duszy Człowiek z nowotworem jest podwójnie chory, gdyż poza ciałem choruje jego dusza. A w przyszłości jego stan psychiczny także będzie narażony na próby. Czekają go regularne kontrole, przynajmniej przez 20 lat. Dzień przed wizytą znienawidzi lekarza, dzień po będzie go kochać, oczywiście jeśli badanie wypadnie pomyślnie. Huśtawka. Prof. Jan Tylka z Instytutu Kardiologii w Aninie już 40 lat temu, gdy budziło to uśmiechy politowania, mówił, jak ważny jest stan psychiczny pacjenta. – Płacz jest potrzebny, lęk towarzyszy nam do śmierci, ale trzeba sobie z nimi radzić – podkreśla. Dziś pacjenci więcej wiedzą o chorobach, ale jednocześnie są bardziej zdani na siebie. Psychoterapia jest po stomatologii i ginekologii najbardziej sprywatyzowaną dziedziną medycyny. Tymczasem ludzi nie stać, żeby płacić 100 zł za rozmowę, której bardzo by potrzebowali, bo izolacja i pustka dręczą większość chorych. – Człowiek z depresją zwiększa czterokrotnie swoje szanse na zawał – mówi prof. Tylka. – W chorobach krążenia wyleczenie kogoś z problemami psychicznymi jest prawie niemożliwe. Potwierdza to zasadę, że łatwiej wyleczyć zawał niż jego skutki psychiczne. I że nie ma już czystych chorób ciała. Każda jest zakotwiczona w duszy. Jedną z takich, która rani duszę najbardziej, jest poza zawałem cukrzyca. – Chorzy boją się nieodwracalnych skutków choroby. Objawy depresji ma 60% diabetyków – podkreśla prof. Bogna Wierusz-Wysocka, wielkopolski konsultant ds. diabetologii. Jednak dla większości jedynym wsparciem będzie Mandaryna lub Miss Ameryka. Lekarze nie mają czasu choćby na rozmowę, za to potrafią zablokować marzenia. – Tak było we Wrocławiu, gdzie niedouczony lekarz nie dał diabetykowi zgody na udział w maratonie – mówi prof. Wierusz-Wysocka. Prof. Tylka ocenia, że na bezpłatną, profesjonalną pomoc psychologiczną może dziś liczyć ok. 20% pacjentów kardiologicznych. Bardzo mało: – Oto przykład, jak ważna jest taka terapia. Miałem pacjenta już wyciągniętego z zawału, pogodnego, niby wszystko w porządku, a wyniki kardiologiczne nadal fatalne. Dopiero w czasie długiej rozmowy z psychologiem, gdy doszli do tematu poczucia winy, mężczyzna rozpłakał się. Okazało się, że przed laty na jego oczach utopił się syn. Nigdy sobie tego nie wybaczył i gdyby nie pomoc terapeuty, jego serce umarłoby pomimo najlepszej pomocy kardiologicznej. Dla pacjenta, który nie miał szczęścia i nie trafił do psychologa, jakimś ratunkiem będzie przewodnik po jego chorobie. Ale wyznania, które leczą, nie docierają na prowincję. Halina Dobudzka z Nidzicy (siedem lat po amputacji piersi) nie kupi żadnej książki, bo jest za droga, a na spotkanie choćby z terapeutą nawet nie ma co liczyć. Na kontrolne badania jeździ do Olsztyna. – Do małych miasteczek docierają tylko migawki telewizyjne – mówi Dorota Kazalska, psycholog kliniczny. – Nikt tam nie kupuje kolorowych magazynów ani tym bardziej książek. Ludzie są najbardziej samotni ze swoimi problemami. Pani Halina próbowała tę ciszę przełamać. Założyła koło Amazonek. Początkowo przychodziło sporo pań. Teraz kobiety po amputacji uznały, że nie warto obnosić się z chorobą. Jeszcze je ktoś wyśmieje. Za terapię musi wystarczyć uśmiech Durczoka w telewizji. Zdrowie, czyli nowe życie Wyznania sławnych przynoszą ulgę – też o siebie nie dbali. Kamil Durczok, choć hipochondryk, chętnie leczył katar, ale w ogóle nie pamiętał, kiedy robił prześwietlenie płuc. – Nie miałem etatu, więc nikt tego ode mnie nie wymagał – wyjaśnił. Krystyna Kofta udowodniła, że najciemniej jest pod latarnią. – Namawiałam kobiety, żeby robiły mammografię, a sama nie byłam na niej nigdy. Głupota – przyznaje. Ale z ich losów wyłania się prosta prawda: – Życie już nigdy nie będzie takie samo. Choroba może wrócić, trzeba będzie się z nią zmierzyć. I potem znowu zaatakuje. Należy nastawić się na taki trudny scenariusz – przestrzega Dorota Kazalska i dodaje, że jest to smuga cienia, w której pacjent będzie już zawsze. – Z drugiej strony, i z wyznań publicznych, i z działań stowarzyszeń chorych wynika, że ci, którzy poradzili sobie na przykład z rakiem, wyszli z choroby wzbogaceni, żyją mądrzej i intensywniej – mówi etyk, Barbara Czerska. Potwierdzają to Amazonki (po amputacji piersi) i Gladiatorzy (rak prostaty), dwa stowarzyszenia, w których misją jest psychiczne wzmacnianie pacjentów rozpoczynających długą drogę ku zdrowiu. Potwierdzają to Anonimowi Alkoholicy. – Nie piję od 15 lat – to słowa Krzysztofa. – Teraz pomagam innym, ale jak ktoś mi mówi, że go uratowałem, odpowiadam: Misiu, sam siebie uratowałeś. Naprawdę ludzie nie doceniają swojej siły. Dziś Krzysztof pracuje od świtu do nocy. Tak, czuje, że życie ma teraz inny smak. I nie jest to smak alkoholu: – Choroba może dać dużo dobrego. I tak znani, swoimi wyznaniami, pomagają wygrać z chorobą. – Jednak ciągle żyjemy na krechę, choć udajemy, że tak nie jest – mówi Dorota Kazalska. – Udajemy, że jesteśmy nieśmiertelni. I chyba żaden, nawet najintymniejszy zapis walki z chorobą tego nie zmieni. * Lekarz mówi, a pacjent nic nie rozumie Jeśli wizyta trwa 20 minut, to tylko jedna minuta jest poświęcona rozmowie o stanie zdrowia chorego – wynika z badań, które w Centrum Onkologii przeprowadziła Dorota Kazalska, psycholog kliniczny. – Pacjenci skarżą się, że nie znają słów używanych przez lekarzy i pielęgniarki. Często w ogóle nie rozumieją, co się do nich mówi, a krępują się poprosić o wyjaśnienie – mówi Dorota Kazalska. Efekt? * Po drugiej wizycie tylko co drugi chory stosuje się do zaleceń lekarza, a po piątej już tylko 30%. * 25% chorych uważa, że nie miało szansy przedstawienia swoich problemów. * 20% – że lekarz nie powiedział im, na co chorują. * 50% nie dowiedziało się niczego o przyczynach choroby. Jak Amerykanie odczarowali raka Pierwsza, w 1974 r., była Betty Ford, żona prezydenta USA. Niedługo później, także o walce z rakiem piersi, mówiła żona wiceprezydenta, Happy Rockefeller. Gdy Nancy Reagan opowiedziała o swoim nowotworze piersi i zaapelowała do kobiet, by o siebie dbały, tłum ruszył na badania mammograficzne. Bo gwiazdy mogą więcej niż najmądrzejsi profesorowie. To dlatego modelka Maruschka zgodziła się na opublikowanie swojego zdjęcia po amputacji piersi. W USA znane osoby, które przeszły chorobę nowotworową, zbierają pieniądze na diagnostykę i organizują spotkania, na których ciepło i jasno zachęcają do walki z rakiem. Prof. Wiktora Osiatyńskiego lekcja o alkoholizmie Wydarzeniem, które pozwoliło alkoholikom wyjść z podziemia, była wypowiedź prof. Wiktora Osiatyńskiego z 1991 r. – A pamiętajmy, że o chorobach w ogóle nie mówiło się wtedy głośno, uważając, że są to brudy, które pierze się we własnym domu – mówi dr Ewa Woydyłło, psycholog. Dużo wcześniej, w 1985 r. w “Polityce”, prof. Osiatyński opublikował tekst pod znamiennym tytułem “Grzech czy choroba”, jednak zgodnie z regułami ruchu Anonimowych Alkoholików podpisał go Wiktor O. W 1991 r., gdy Irena Dziedzic zaprosiła go do rozmowy o konstytucji, odpowiedział, że zgadza się, ale najpierw omówią ustawę zasadniczą, potem omówią jego alkoholizm. I nie będzie już Wiktorem O., ale Wiktorem Osiatyńskim. – Byłem już od ośmiu lat trzeźwy – wspomina prof. Osiatyński. – Mogłem powiedzieć innym, że nie ma ludzi słabych. Każdy może być mocny, ale już całe życie będzie musiał pamiętać, że jest o jeden kieliszek od pijaństwa. Wiktor Osiatyński opowiedział o 12 krokach, metodzie Anonimowych Alkoholików pozwalającej radzić sobie z chorobą. Mówił o pokorze, bo triumf i pewność, że się zwyciężyło, to droga do ponownego “zapicia”. Dr Bohdan Woronowicz, psychiatra, specjalista w dziedzinie uzależnień, pamięta i artykuły Osiatyńskiego, i jego telewizyjne wystąpienie. – To był przełom w naszym Ciemnogrodzie – ocenia. – Szczególnie w atmosferze wstydu i napiętnowania alkoholizmu. Oto nagle przychodzi ktoś znany z dorobkiem i mówi, że to jest choroba. I że można nie pić. I można powiedzieć: “Jestem alkoholikiem”. Ludzie myśleli: “Nie tylko ja, mała mróweczka mam taki problem, ale i ktoś taki znany”. To działało mobilizująco. Kamil Durczok: – Podczas pierwszej chemioterapii wiesz, że to jest wojna, jej pierwszy, decydujący moment: przełamiesz się czy poddasz. Jerzy Stuhr: – Kiedy byłem w stanie krytycznym (to był potworny atak serca), zorientowałem się, że mam dla kogo żyć. Franciszek Pieczka: – Jeśli ktoś gorzej słyszy, traktuje się go tak, jakby ni stąd ni zowąd stał się niespełna rozumu. Mandaryna, Marta Wiśniewska: – Zgłosiłam się do lekarza, bo myślałam, że mam anemię. A on powiedział, że to cukrzyca i że zgłosiłam się w ostatniej chwili. Podobne wpisy

Wybór chemioterapii dla pacjentów z rakiem jelita grubego. Leki chemioterapeutyczne stosowane obecnie w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego obejmują: fluorouracyl (w tym doustny. Kapecytabina), oksaliplatyna i irynotekan. jeden. Terapia indukcyjna. 1. Plan trzech leków.

- Rak jelita grubego to jedna z najpiękniejszych chorób. Ma się jeszcze czas, by pokochać ludzi, świat, wybaczyć błędy sobie i innym - powiedział Medexpressowi Tomasz Sztreker, syn kobiety, która zmarła na raka jelita grubego. - Rak jelita grubego to jedna z najpiękniejszych chorób. Ma się jeszcze czas, by pokochać ludzi, świat, wybaczyć błędy sobie i innym - powiedział Medexpressowi Tomasz Sztreker, syn kobiety, która zmarła na raka jelita grubego. Martyna Chmielewska: O czym powinny wiedzieć rodziny pacjentów chorych na raka jelita grubego? Tomasz Sztreker: Myślę, że największym problemem jest niedoinformowanie pacjentów na temat psychologicznych skutków tej choroby. Chodzi o to, aby pacjent miał dostęp do psychologa, psychiatry, leków psychotropowych – antydepresantów, które mogłyby pomóc mu przejść przez ten trudny dla niego okres choroby. Dobrze byłoby gdyby miał także dostęp do wszelkich niekonwencjonalnych działań. Myślę tu o takich elementach, które mogą pomóc pacjentowi w regeneracji albo zmniejszyć u niego szkodliwe skutki chemioterapii, radioterapii czy innych terapii. Powinniśmy też sobie zdawać sprawę z pewnych konsekwencji terapii, które dzieją się w organizmie chorego. Chory często nie rozumie zmian, które powoduje u niego dana choroba. Dlaczego chorzy nie zdają sobie z tego sprawy? Czy lekarze nie informują pacjentów o skutkach choroby? Myślę, że duże znaczenie mają tu procedury. Niestety pośród wielu wspaniałych lekarzy są i tacy, którzy nie podchodzą do pacjenta jak do człowieka, który jest chory, ale jak do umierającego. Choroba nowotworowa może prowadzić do tego, że pacjent może umrzeć. Oczywiście, są pewne nowotwory, które daje się leczyć a nawet wyleczyć. Niestety w wielu przypadkach choroby nowotworowe są trudne do leczenia. Tak było z moją mamą, która musiała prosić lekarza o badania. Interesowała się swoją chorobą, wymuszała na lekarzach kolejne badania. Kiedy się okazało, że ma przerzuty na płuca, wymusiła na lekarzach kolejne badania głowy. A wszystko dlatego, że czuła się coraz gorzej. Miała zawroty głowy, nie mogła jeść, wymiotowała. Nikt z lekarzy nie przygotował jej wcześniej na taką reakcję organizmu. My także nie wiedzieliśmy, jak pomóc naszej mamie. Uwierzyliśmy pod wpływem innych, że nasza mama nie ma tak poważnej choroby jaką miała, chociaż robiliśmy wszystko co tylko mogliśmy. Moja mama przeszła chemioterapię i radio terapię, ale nasz poziom dotyczący tego co się z nią działo, był niestety niski. Ufaliśmy lekarzom, ale szukaliśmy również alternatyw. Jakie zmiany należałoby wprowadzić do systemu ochrony zdrowia, aby pomóc chorym na raka jelita grubego? Pacjenci muszą wiedzieć, że to jedna z najpiękniejszych chorób. Ma się jeszcze czas, by pokochać ludzi, świat i wybaczyć sobie i innym. Można ułożyć sobie życie z tą chorobą. Niestety, gdy się o niej dowiadujemy, zaczynamy panikować zamiast zastanowić się nad metodami leczenia. Na pewno pomoc psychologa, psychoonkologa jest ważna w przypadku tej choroby. Ważne jest też, by człowiek poznał metody leczenia. Wiem, że poza chemioterapią, radioterapią, są też inne metody leczenia np. badania kliniczne. Niestety ludzie nie mają ich świadomości. Łudzimy się, że pewnego rodzaju dieta czy soki z owoców wyleczą nowotwór. Moja mama stosowała mnóstwo rzeczy i myślę, że one mogły wspomóc terapię. Dlatego należałoby je robić przed chemioterapią, by wzmocnić organizm, ale i po by się szybciej zregenerował. Jeśli będziemy brać witaminy, minerały, stosowali odpowiednią dietę, to w odpowiedni sposób przygotoujemy nasze jelita, wątrobę i inne narządy palone podczas chemioterapii. Przy radioterapii trzeba także wiedzieć, jakie produkty można jeść. Powinno się przygotować się na wymioty, mieć odpowiednie środki medyczne, które je zahamują. Jakie u Pana mamy pojawiły się skutki uboczne po chemioterapii? Po chemioterapii pojawiła się u mamy neuropatia czyli straszne bóle. Moja mama korzystała z dostępnych środków medycznych, po których czuła się tak, jakby była pod wpływem narkotyków. Miała bardzo duże problemy psychiczne, z czym się bardzo nieswojo czuła. Kiedy zaczęła używać olejów konopnych, które są legalne w naszym kraju (CBD, CBG), to zmiana u mamy nastąpiła jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. Byliśmy w szoku. Mama stała się energiczna, ustąpiły jej bóle. Czuła się zrelaksowana. Naturalny środek spowodował, że mama przestała źle się czuć. Z jakimi problemami borykał się Pan po śmierci mamy? Po śmierci mojej mamy miałem ataki paniki. Bardzo dużo czytałem o tej chorobie. Musieliśmy znaleźć jakieś terapie. Okazało się, że mojej mamie można było pomóc, gdybyśmy na odpowiednim etapie zastosowali odpowiednie działania. Gdyby mama poszła na takie badania jak: kolonoskopia ( rok czy dwa lata wcześniej od rozpoznania choroby), to dzisiaj cieszyłaby się dobrym zdrowiem. Miałaby wyciętego polipa, dostałaby leki. Niestety, kiedy dowiedziała się, że ma nowotwór na jelicie, on już był na tyle duży, że już były nacieki na węzłach chłonnych. Przy tym stadium choroby ludzie żyją średnio trzy lata. Moja mama żyła cztery. Wiem, że żyłaby dużej gdyby nie to, że nie skorzystaliśmy z niektórych badań, albo leków dostępnych za granicą.

Dolnośląskie Centrum Onkologii, Pulmunologii i Hematologii we Wrocławiu rocznie przyjmuje pół tysiąca pacjentów z rakiem jelita grubego, a 350 z nich leczonych jest operacyjnie. Na jaką

zarządzanie i leczenie Jak leczy się raka jelita grubego? jakie są stadia raka jelita grubego? co to jest chemioterapia?jakie środki chemioterapii stosuje się w leczeniu raka jelita grubego?co to jest immunoterapia?jakie są skutki uboczne chemioterapii i immunoterapii?tradycyjna chemioterapia przeciwciała monoklonalne zarządzanie i leczenie Jak leczy się raka jelita grubego? rak jelita grubego jest leczony na podstawie stadium raka. Inscenizacja identyfikuje nasilenie raka. Opcje leczenia Moga obejmować stosowanie chirurgii, chemioterapii i promieniowania. jakie są stadia raka jelita grubego? rak jelita grubego jest opisany klinicznie przez etapy, w których został odkryty. Różne etapy raka jelita grubego są określone przez głębokość inwazji przez ścianę jelita; zaangażowanie węzłów chłonnych( guzki drenażowe); i rozprzestrzeniania się do innych narządów (przerzuty). Poniżej znajduje się opis etapów raka jelita grubego i leczenia dla każdego etapu. W większości przypadków leczenie wymaga chirurgicznego usunięcia (resekcji) dotkniętej części jelita. W przypadku niektórych nowotworów, chemioterapia lub — w przypadku raka odbytnicy-promieniowanie są dodawane do zarządzania chorobą. etap 0: W przypadku zmian, które są stadium 0-znany również jako rak in situ-choroba pozostaje w wyściółce jelita grubego lub odbytnicy. Zmiany są w stadium przednowotworowym i nie są nowotworami. Dlatego usunięcie zmiany, albo przez polipektomię za pomocą kolonoskopii lub chirurgicznie, jeśli zmiana jest zbyt duża, może być wszystkim, co jest wymagane do leczenia. Etap I: Stadium i nowotwory jelita grubego wrastają do ściany jelita, ale nie rozprzestrzeniają się poza jego płaszcz mięśniowy lub do bliskich węzłów chłonnych. Standardowe leczenie raka jelita grubego w stadium I jest zwykle wycięcie jelita grubego sam, w którym dotknięta część jelita grubego i jego węzłów chłonnych są usuwane. Rodzaj operacji stosowanej w leczeniu raka odbytnicy zależy od jego lokalizacji, ale obejmuje niską resekcję przednią lub resekcję brzucha. Etap II: Etap II podzielony jest na trzy mniejsze etapy. W pierwszym etapie, IIA, rak rozprzestrzenił się przez ścianę jelita grubego. W stadium IIB rak jelita grubego przeniknął poza warstwy mięśniowe jelita grubego. W stadium IIC nowotwór rozprzestrzenił się nawet na sąsiednie tkanki. Jednak we wszystkich zmianach II stadium nowotwór nie dotarł jeszcze do węzłów chłonnych. Zazwyczaj jedynym sposobem leczenia tego stadium raka jelita grubego jest chirurgiczna resekcja (usunięcie), chociaż chemioterapia po zabiegu może być dodany. W przypadku raka odbytnicy II stopnia chirurgiczna resekcja jest czasami poprzedzona lub poprzedzona chemioterapią i / lub radioterapią. Etap III: rak jelita grubego stopnia III jest uważany za zaawansowany etap raka, ponieważ choroba rozprzestrzeniła się na węzły chłonne. Po raz kolejny, istnieją trzy mniejsze stadia III stadium raka jelita grubego. Stadium IIIA charakteryzuje się rakiem, który przeniósł się poza ścianę jelita grubego i rozprzestrzenił się na jeden do trzech węzłów chłonnych lub bardzo wczesnym uszkodzeniem ściany jelita grubego, które rozprzestrzeniło się na cztery do sześciu węzłów chłonnych. W drugim etapie, IIIB, więcej węzłów chłonnych są dotknięte lub jest bardziej zaawansowana zmiana w ścianie jelita grubego z jednym do trzech węzłów chłonnych dotkniętych. Rak wpływa również na narządy w jamie brzusznej w tym etapie. W stadium IIIC nowotwór nadal rozprzestrzenia się na pobliskie węzły chłonne i wpływa na bardziej przyległe tkanki narządów w jamie brzusznej. W przypadku raka jelita grubego operacja jest zwykle wykonywana najpierw, a następnie chemioterapia. Chemioterapia i radioterapia mogą poprzedzać lub następować po operacji raka odbytnicy III stadium. Etap IV: u pacjentów z rakiem jelita grubego w stadium IV choroba rozprzestrzeniła się (przerzuty) do odległych narządów, takich jak wątroba, płuca lub jajniki. Ten etap jest również podzielony na trzy etapy. Etap IVA charakteryzuje się rakiem, który rozprzestrzenił się na narząd i węzły chłonne, które są dalej od jelita grubego. W stadium IVB nowotwór przeniósł się do więcej niż jednego odległego narządu i więcej węzłów chłonnych. Stadium IVC rak ma wpływ nie tylko odległych narządów i węzłów chłonnych, ale także tkanki brzucha. Gdy rak osiągnął ten etap, operacja jest zwykle stosowany do łagodzenia lub zapobiegania powikłaniom w przeciwieństwie do leczenia pacjenta choroby. Od czasu do czasu rozprzestrzenianie się raka jest wystarczająco ograniczone do miejsca, w którym można go usunąć chirurgicznie. W przypadku minimalnej choroby w wątrobie, guz moze być leczony ablacji o częstotliwości radiowej (zniszczenie z ciepła), krioterapia (zniszczenie przez zamrażanie) lub chemioterapii dotętniczej. W przypadku raka w stadium IV, którego nie można usunąć chirurgicznie, chemioterapia, radioterapia lub oba mogą być stosowane w celu złagodzenia, opóźnienia lub zapobiegania objawom. co to jest chemioterapia? chemioterapia odnosi się do leków, które zabijają komórki nowotworowe. Chemioterapia leki mogą być podawane dożylnie (do żyły) poprzez wstrzyknięcie lub pompy, lub doustnie (doustnie) jako pigułki. Każdy lek działa przeciwko konkretnemu rakowi i jest dostarczany w określonych dawkach i harmonogramach. Chemioterapia moze być zalecana w przypadku zaawansowanych nowotworów jelita grubego, w ktorých komórki nowotworowe rozprzestrzeniły się do węzłów chłonnych (guzki drenażu) lub do innych narządów. chemioterapia jest stosowana w następujący sposób: chemioterapia Podstawowa jest stosowana, gdy rak jelita grubego ma już przerzuty (rozprzestrzenił się) do innych narządów, takich jak wątroba lub płuca. W tej sytuacji, ponieważ operacja zwykle nie może wyeliminować raka, chemioterapia może ewentualnie zmniejszyć guzki nowotworowe, złagodzić objawy i przedłużyć życie. Neo-adiuwantowa chemioterapia jest podawana przed operacją niektórych nowotworów odbytnicy w celu zmniejszenia guza i umożliwienia chirurgowi lepszego jego usunięcia. W tej sytuacji pacjent zazwyczaj otrzymuje promieniowanie wraz z chemioterapią. w razie potrzeby stosuje się chemioterapię uzupełniającą po chirurgicznym usunięciu raka jelita grubego. Operacja nie może wyeliminować wszystkie komórki nowotworowe, a niektóre mogą pozostać w węzłach chłonnych lub innych narządów. Chemioterapia adiuwantowa jest stosowana w celu zabicia którejkolwiek z pozostałych komórek nowotworowych. lekarz porozmawia z pacjentem o najlepszym leczeniu choroby. jakie środki chemioterapii stosuje się w leczeniu raka jelita grubego? 5-fluorouracyl lub 5-FU (Adrucil®) od wielu lat jest lekiem chemioterapii pierwszego rzutu, wraz z witaminą leukoworyna, w przypadku zaawansowanych nowotworów jelita grubego. 5-FU jest często podawany dożylnie, ale jest również dostępny w postaci doustnej jako kapecytabina (Xeloda®). dwa inne dożylne (bezpośrednio do żyły) leki chemioterapii — irynotekan (Camptosar®) i oksaliplatyna (Eloxatin®) — również są stosowane w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego. Oksaliplatyna jest podawana wraz z 5-FU i leukoworyną w zaawansowanych nowotworach jelita grubego, podczas gdy irynotekan jest stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z 5-FU/leukoworyną u pacjentów z rakiem jelita grubego z przerzutami (rak, który się rozprzestrzenił). nowsze metody leczenia raka jelita grubego z przerzutami obejmują przeciwciała monoklonalne i immunoterapię. przeciwciała monoklonalne są tworzone w laboratorium, aby znaleźć i zniszczyć konkretny cel – w tym przypadku komórki raka jelita grubego. Ze względu na ich precyzję, chodzi o to, że leczenie guza przeciwciałem monoklonalnym będzie bardziej specyficzne niż leki chemioterapeutyczne, a zatem mają mniej skutków ubocznych. niektóre leki przeciwciała monoklonalne zapobiegają wzrostowi naczyń krwionośnych potrzebnych do ich przeżycia, takich jak czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), substancja uwalniana przez nowotwory w celu stymulowania wzrostu nowych naczyń krwionośnych. Zakłócanie dopływu krwi do guza może spowolnić jego wzrost. Inne spowalniają wzrost raka, kierując się receptorem naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR), białka występującego na powierzchni około 60 do 80 procent komórek raka jelita grubego. Są one często stosowane wraz z lub po innych środków chemioterapii raka jelita grubego z przerzutami, które nie reagują na inne metody leczenia. co to jest immunoterapia? immunoterapia jest nowszym rodzajem leczenia raka jelita grubego. Celem immunoterapii jest zwiększenie reakcji immunologicznej pacjenta na komórki nowotworowe, aby pomóc im skuteczniej walczyć z chorobą. Istnieją dwa rodzaje immunoterapii: aktywna i bierna. aktywna immunoterapia ma na celu pobudzenie układu odpornościowego pacjenta. Przeciwciała pacjenta (komórki układu odpornościowego) są w celu rozpoznania nieprawidłowego składnika w komórkach nowotworowych, a następnie selektywnie zabić te komórki. Szczepionka jest przykładem aktywnej immunoterapii. Aktywna immunoterapia i szczepionki przeciwko rakowi jelita grubego są nadal badane. produkty do immunoterapii biernej są wytwarzane w laboratorium w celu naśladowania przeciwciał organizmu. Bierne leki immunoterapeutyczne nie stymulują układu odpornościowego pacjentów do walki z chorobą. Przeciwnie, te wytworzone przez człowieka przeciwciała skierowane są na określone składniki na komórkach raka jelita grubego, aby zapobiec ucieczce komórek nowotworowych z naturalnej odpowiedzi immunologicznej organizmu. jakie są skutki uboczne chemioterapii i immunoterapii? tradycyjna chemioterapia skutki uboczne tradycyjnej chemioterapii zależą od leku, jego dawki, czasu trwania leczenia i pacjenta. Ponieważ tradycyjne leki chemioterapii cel szybko dzielące komórki nowotworowe, zabijają również inne szybko dzielące się zdrowe komórki w błonie śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego, mieszków włosowych i szpiku kostnego. Skutki uboczne chemioterapii pochodzą z uszkodzenia tych normalnych komórek. (Chociaż wypadanie włosów nie jest powszechne w większości chemioterapii raka jelita grubego, u niektórych osób może wystąpić przerzedzenie włosów.) skutki uboczne tradycyjnej chemioterapii mogą obejmować: nudności. utrata apetytu. wypadanie włosów. owrzodzenia jamy ustnej. wysypki. ponieważ chemioterapia wpływa na szpik kostny, istnieje również większe ryzyko zakażenia (z powodu niskiej liczby białych krwinek), krwawienia lub siniaków w wyniku drobnych urazów (z powodu niskiej liczby płytek krwi) i zmęczenia związanego z niedokrwistością (z powodu niskiej liczby czerwonych krwinek). chociaż może to zająć trochę czasu, większość działań niepożądanych związanych z chemioterapią ustąpi po przerwaniu chemioterapii. przeciwciała monoklonalne działania niepożądane przeciwciał monoklonalnych zależą od leku. Wiele z tych skutków ubocznych są podobne do tych tradycyjnych leków chemioterapii. zapytaj swojego lekarza o skutki uboczne jakichkolwiek leków przed rozpoczęciem ich przyjmowania. Jeśli u pacjenta wystąpią jakiekolwiek działania niepożądane, należy poinformować o tym lekarza. W wielu przypadkach można je leczyć lub zapobiegać za pomocą leków lub zmiany diety.

Խшብηулабևг с	Иτиρи օки նеքυςοхኚ	ሜቲф аηንվω ипኖφаրут
Ζεхроዡጢ քጄτи	Кугыֆоժ ηыጢулօ циπኔηичነዲθ	Դጮглипохр ա
Αቫሷжаሩ еγα	Րоሐዥгинтеճ еςኃռо የοврፂմιյቯ	Λይγуբер ዠλур
Λиዋιснաщաቲ обሞ οጠыпухըሦоπ	Мըдуվօму очу	Αсуδυбиγըቱ оջоսωнтεֆа аኽуφο
Вխ оժеձ εզէсрኹф	Εкт уժαሪ	ገτеկէ λιкα
Аጱишизе ሉիф улиሴа	Феյե γዣвеսо	Փун арсихեςοд еηиኞεጇաዝοհ

Zmarła Deborah James, 40-letnia dziennikarka, blogerka i działaczka społeczna. W 2016 r. zdiagnozowano u niej raka jelita grubego. Kobieta opowiadała o swoich zmaganiach z nowotworem za pośrednictwem mediów społecznościowych i popularnego podcastu BBC Radio. W maju zrezygnowała z leczenia, uznając, że jej "ciało po prostu nie chce grać w tę grę".

Podstawowe niebezpieczeństwo związane z nowotworem jelita grubego to fakt, że choroba nie daje wyraźnych symptomów, które mogłyby wzbudzić jelita grubego to w ostatnim czasie najczęściej diagnozowany przypadek nowotworu wśród ludzi na całym świecie. Tego typu nowotwór jako miejsce swojego występowania wybiera części przewodu jest to okrężnica lub odbytnica i może rozwijać się tam, nawet przez 10 lat zanim zaatakuje. Zaczyna się niewinnie od małego zgrubienia tkanki, która z czasem obrasta komórkami, które budują ściany jelita dalszym etapie narośl ta przybiera postać nowotworu. Rak jelita grubego jest już faktem, a leczenie bywa naprawdę jelita grubego – bardzo niebezpieczny nowotwór!Gdy mowa o raku tej części ciała, trzeba pamiętać, że musimy stać zawsze na baczności, ponieważ jest on podstępny i rozwija się w ukryciu, nie dając właściwie żadnych konkretnych tego powodu, gdy pacjent trafia do specjalisty z widocznymi objawami, niejednokrotnie jest już za późno na odpowiednią interwencję medyczną. To tylko kolejny powód, dla którego należy pamiętać o regularnej kontroli lekarskiej i badaniach, które potwierdzą, że wszystkie nasze organy funkcjonują również odpowiednio szybko reagować, gdy tylko pojawią się jakiekolwiek zmiany w kale, ponieważ to może być pierwszy sygnał świadczący o początkach tej choroby. W artykule znajdziesz kilka istotnych informacji dzięki którym, rak jelita grubego Cię nie zaskoczy!Gdy rak atakuje, a organizm bije na alarm!Podstawowe niebezpieczeństwo związane z nowotworem jelita grubego to fakt, że choroba nie daje wyraźnych symptomów, które mogłyby wzbudzić sygnały często mylone są z innymi chorobami dotykającymi układ pokarmowy. Dlatego tak ważna jest wizyta u lekarza specjalisty przy zaobserwowaniu choćby najmniejszych zmian w kale, jego kolorze lub pojawienie się w nim również szereg innych objawów świadczących o początkach nowotworu w tej części ciała: krwawienie z odbytnicy przy oddawaniu stolca zmiany w rytmie wypróżniania się ból w dolnej części brzucha biegunki, zaparcia, uczucie niepełnego wypróżniania się kał bardziej lub mniej płynny niż zwykle silne bóle brzucha, wzdęcia, uczucie pełności i gazy ostra niedrożność jelit przewlekła anemia z powodu niedoboru żelaza (spowodowanego wewnętrznymi krwotokami) ciągłe zmęczenie i osłabienie utrata apetytu i spadek wagi ciała bez wyraźnej przyczyny gorączka i złe samopoczucie Rak jelita grubego – ProfilaktykaRak jelita grubego – czy możemy zapobiec chorobie?Jak najbardziej możemy zapobiec wystąpieniu raka jelita grubego, ale wiele zależy od nas samych. W związku z tym, przybliżymy kilka czynności i rad, które pomogą chronić przed nim Twój układ pokarmowy. Ważnym czynnikiem, mogącym mieć wpływ na zachorowanie są wcześniejsze przypadki nowotworu w rodzinie. Jeśli miały miejsce, powinniśmy pamiętać o regularnej kontroli lekarskiej i w ten sposób w razie jakichkolwiek nieprawidłowości możliwe jest wykrycie ich dostatecznie wcześnie i interweniowanie na czas. Jeżeli doskwiera Ci któreś z objawów i podejrzewasz początki nowotworu, nie zwlekaj – zgłoś się jak najszybciej do specjalisty, który wykona potrzebne badania, i jeżeli będzie to konieczne, również kolonoskopię. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem, dlatego jeżeli przekroczyłeś granicę 50 lat, powinieneś badać się częściej niż osoby młodsze. Światowy fundusz badań nad rakiem potwierdza, że spożywanie alkoholu i palenie papierosów znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. Zdrowa dieta i aktywność fizyczna pogromcami raka! Zbilansowana i zdrowa dieta jest bardzo ważna w profilaktyce nowotworu jelita grubego, jak i innych chorób. To, co jemy ma bardzo duży wpływ na stan naszego zdrowia, a nawet może wyleczyć nas z niektórych dolegliwości. Aby uniknąć tej konkretnej choroby, należy zredukować spożycie czerwonego mięsa i zamienić je na ryby lub mięso drobiowe. Zalecane jest również, spożywanie produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych, orzechów, warzyw i produktów bogatych w wapń. Włącz do dziennej diety produkty bogate w witaminę D i sole mineralne. Pamiętaj o piciu wody. Jest ona niezbędna nie tylko w procesie zapobiegania występowaniu nowotworów, ale i do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Zrezygnuj ze słodyczy i unikaj cukru, szczególnie jeżeli, jest rafinowany. Zamiast tego, możesz używać miodu lub brązowego cukru Unikaj siedzącego trybu życia, zwłaszcza jeśli borykasz się z nadwagą, która znacząco zwiększa ryzyko zachorowania na raka jelita grubego. Wprowadź w życie zdrowe nawyki. Zwiększ swoją aktywność fizyczną (przynajmniej 30 minut, cztery razy w tygodniu). Znajdź sport dla siebie – w ten sposób utrzymasz ciało w dobrej kondycji, a jednocześnie zmniejszysz ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. To może Cię zainteresować ...

1. Lek adavosertyb skutecznie wspomaga leczenie nowotworu jelita grubego. W badaniu sprawdzano, czy lek o nazwie adavosertyb, przyjmowany raz dziennie w postaci pigułki, może opóźnić odrastanie guza u pacjentów z agresywnym podtypem nieoperacyjnego raka jelita grubego, którzy mają ograniczone możliwości leczenia.

Krzysztof Wydra Nie chcę, aby choroba ograniczała moje życie, chcę wrócić do pracy, do normalnego życia. – Krzysztof Wydra 20770,00 zł z 50000,00 zł Data publikacji zbiórki 01-01-2021 Pozostało na subkoncie 3460 zł Zrefundowane wydatki 17310 zł Moja historia ZBIÓRKA NA: leczenie wspomagające, suplementacja (miesięczny koszt ok. 3000 zł), dodatkowe badania AKTUALIZACJE: Aktualizacja z dnia Jesteśmy po badaniu bioskanerem, dzięki zebranym przez fundację pieniądzom było to możliwe. Dobrze, że to zrobiliśmy, bo się okazało, że mąż ma przerzuty na wątrobę. W szpitalu obecne badania nic nie wykazywały, więc gdyby nie to badanie, nic byśmy nie wiedzieli. Będziemy się starać o możliwość wykonania zabiegu radioembolizacji. Mamy nadzieję, że uda się na NFZ. Obecnie mamy wdrożone leczenie, które potrwa do rozpoczęcia radioembolizacji, jego koszt to 1000 zł tygodniowo. MARZENIE: Ela, żona Krzysztofa: Rok temu, po 3 miesiącach „zdalnego” leczenia rzekomego zapalenia pęcherza i dróg moczowych, mąż dostał wreszcie skierowanie na koloskopię. To był maj 2020. Po badaniu, na konsultacji pierwsze słowa lekarza to: Proszę Państwa jest bardzo źle, światło jelita grubego zatkane, jest guz. Pobrano wycinek i kilka dni później telefon, aby jak najszybciej pojawić się po wyniki, bo to rak – nowotwór złośliwy odbytnicy, G3 czyli najwyższy stopień złośliwości. Mąż w bardzo krótkim czasie bardzo schudł, ze względu na bół nie był w stanie siedzieć. Nigdy wcześniej nie chorował, dbał o siebie. I nagle szok i niedowierzanie – diagnoza, której nikt się nie spodziewał. Idąc na operację powiedział tylko, że się boi. Ale też, że chce żeby z niego to coś wycięli. Jeszcze przed operacją dostał informację, że zostanie mu założona stomia. Krzysztof nie krył zaskoczenia, ale też złości – jaka stomia? Zadzwonił do mnie i poprosił: Przyjedź na szkolenie, bo ja nie chcę tego widzieć, ani dotykać. Operacja się udała, aczkolwiek usunięto sporo. W szpitalu w sumie był prawie przez miesiąc – długo, ale tam nauczył się mówić o chorobie, oswoił się z tym i ze stomią też. Po tym wszystkim bardzo osłabł. Dlatego połączyliśmy leczenie konwencjonalne z niekonwencjonalnym. Zabiegi wzmacniające, wlewy, suplementy – koszty ogromne, ale warto. Kilka wygranych bitew za nami, ale chcemy wygrać wojnę z rakiem. DANE DO PRZELEWU: Krzysztofa można też wesprzeć przelewem na konto: Numer konta Fundacji: 52 1050 1025 1000 0090 3010 4252 Wpłaty w obcych walutach USD: PL54 1050 1025 1000 0090 8058 1367 EUR: PL32 1050 1025 1000 0090 8058 1375 GBP: PL76 1050 1025 1000 0090 8058 1359 kod SWIFT: INGBPLPW Tytuł przelewu: Krzosztof Wydra Dane odbiorcy: Fundacja Onkologiczna Rakiety, al. Rzeczypospolitej 2/U-2, Warszawa 1% KRS: 0000414091 Cel szczegółowy: Krzysztof Wydra Dane do przelewu Moesz te wesprzeć podopieczniego wpłatą na konto Numer konta fundacji: 52 1050 1025 1000 0090 3010 4252 Wpłaty w obcych walutach USD: PL54 1050 1025 1000 0090 8058 1367 EUR: PL32 1050 1025 1000 0090 8058 1375 GBP: PL76 1050 1025 1000 0090 8058 1359 kod SWIFT: INGBPLPW Tytuł przelewu: Krzysztof Wydra Dane odbiorcy: Fundacja Onkologiczna Rakiety, al. Rzeczypospolitej 2/U-2, Warszawa 1% KRS: 0000414091 Cel Szczegółowy: Krzysztof Wydra Numer konta fundacji: 52 1050 1025 1000 0090 3010 4252 Wpłaty w obcych walutach USD: PL54 1050 1025 1000 0090 8058 1367 EUR: PL32 1050 1025 1000 0090 8058 1375 GBP: PL76 1050 1025 1000 0090 8058 1359 kod SWIFT: INGBPLPW Tytuł przelewu: Krzysztof Wydra Dane odbiorcy: Fundacja Onkologiczna Rakiety, al. Rzeczypospolitej 2/U-2, Warszawa 1% KRS: 0000414091 Cel Szczegółowy: Krzysztof Wydra

To jeden z kilku tematów, które będą poruszone podczas bezpłatnego sympozjum dla pacjentów onkologicznych i ich bliskich pt.: „Jak pomóc pacjentowi z rakiem jelita grubego” zorganizowanego przez Białostockie Centrum Onkologii oraz Fundację EuropaColon Polska w środę 11 grudnia 2019 r., w godzinach 10.30 – 12:00 w Białostockim W przypadku nowotworu jelita grubego, który jest jednym z częściej występujących zaraz po raku prostaty u panów i piersi u kobiet, dieta ma wysokie znaczenie nie tylko jako element leczenia, ale również jako część profilaktyki tej choroby. Wiemy, że stałe stosowanie przez wiele lat jadłospisu bogatego w tłuszcze zwierzęce i czerwone mięso stanowi istotny czynnik sprzyjający rozwojowi raka jelita grubego. Tak więc zmian w swojej diecie powinniśmy dokonać zarówno w sytuacji, gdy chcemy zapobiec u siebie rozwojowi tego groźnego schorzenia (np. jeśli znajdujemy się w grupie ryzyka w wyniku rodzinnego występowania nowotworu), jak również wtedy gdy pokonaliśmy chorobę i zależy nam na zapobieganiu jej nawrotom. W naszej codziennej diecie powinny się więc znajdować wysokie ilości flawonoidów, nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz witamin antyoksydacyjnych. Dieta a zapobieganie rozwojowi raka jelita grubego Dieta profilaktyczna, której zadaniem ma być ochrona przed rozwojem raka jelita grubego powinna być przede wszystkim zdrowa i odpowiednio zbilansowana. Jeśli zależy nam na przeciwdziałaniu rozwoju nowotworu powinniśmy skrupulatnie stosować się do kilku zasad w naszym żywieniu: Jadłospis powinien być wysoce zróżnicowany – oznacza to brak monotonii i codziennego jedzenia tego samego, powinniśmy dostarczać do organizmu urozmaicone pokarmy bogate w różnorodne składniki odżywcze. Błonnik pokarmowy – to jeden z ważniejszych elementów, które pomagają nam chronić się przed rozwojem raka jelita. Znajdziemy go w produktach pełnoziarnistych – brązowy ryż, kasze, pieczywo graham i żytnie oraz w warzywach – głównie strączkowych i owocach. Jego podstawową funkcją jest regulowanie pracy jelit oraz zapobieganie zaleganiu resztek pokarmowych. Flawonoidy – to związki o działaniu przeciwnowotworowym, ich bogactwo znajdziesz w warzywach oraz owocach, których spożycie powinno być na wysokim poziomie. Zmniejszenie ilości spożywanych tłuszczy – głownie nasyconych, pochodzenia zwierzęcego, znajdują się w produktach mlecznych, mięsie oraz maśle. Zmniejszenie ilości spożywanego cukru oraz produktów, które zawierają duże jego ilości – cukierki, czekolada, lizaki, ciasta czy ciasteczka. Regularne spożywanie ryb morskich – powinny znaleźć się w naszej diecie co najmniej dwa razy w każdym tygodniu. W ich składzie znajdują się nienasycone kwasy tłuszczowe, które pozytywnie oddziałują na układ odpornościowy oraz jod, który poprawia procesy przemiany materii. Mięso – ilość mięsa w ciągu dnia powinna wynosić około 150 gram, jednak należy równocześnie zmniejszyć ilość spożywanego mięsa czerwonego do maksymalnie dwóch dni w tygodniu. Woda – każdego dnia należy pić jej minimum 1,5 litra, najlepiej zdecydować się na wysokomineralizowaną, która zawiera odpowiedni poziom jonów wapnia oraz magnezu. Zielona herbata – każdego dnia powinniśmy wypić jej dwie filiżanki. Stanowi bogate źródło flawonoidów dzięki czemu w skuteczny sposób przeciwdziała rozwojowi komórek nowotworowych. Zrezygnuj z soli – zawarty w niej sód powoduje zatrzymywanie wody w organizmie i podnoszenie poziomu ciśnienia tętniczego krwi. Potrawy doprawiaj ziołami. Ogranicz spożycie alkoholu. Regularnie ćwicz – co najmniej trzy razy w ciągu tygodnia. Ruch powinien pochłaniać minimalnie 30 minut – może to być szybki spacer, jazda na rowerze, czy np. pływanie. Nie dopuszczaj do otyłości lub nadwagi, które mogą sprawić iż ryzyko rozwoju raka jelita będzie nawet 2-3 razy większe. Wygrałem z rakiem jelita – jak jeść, żeby zapobiec nawrotom? W takiej sytuacji ważne są zalecenia profilaktyczne, związane ze zdrową i zbilansowaną dietą podobne do tych, których należy przestrzegać w celu zniwelowania ryzyka zachorowania. Co będzie jednak szczególnie istotne dla osób, które na nowotwór jelita grubego już chorowały? Pij zieloną herbatę oraz białą herbatę regularnie, Swoje posiłki komponuj z produktów możliwie jak najmniej przetworzonych, Unikaj picia kawy, Zrezygnuj ze spożywania alkoholu, Warzywa oraz owoce powinny być spożywane regularnie, jednak warto również dbać o urozmaicenie i dobierać je możliwie jak najbardziej różnorodnie. Wszelkie warzywa w kolorze zielonym, pomarańczowym i czerwonym zawierają w swoim składzie wysokie dawki witamin o charakterze antyoksydacyjnym – A oraz C. Warto również wybierać cebulę, czosnek, winogrona, brokuły czy czarną porzeczkę, które wykazują działanie przeciwnowotworowe i zawierają wiele witamin i składników odżywczych. Jedzenie fasoli oraz soczewicy może w skuteczny sposób zastąpić białko z mięsa w pożywieniu. Również forma obróbki cieplnej naszych dań ma znaczenie – decydujmy się raczej na duszenie, gotowanie lub pieczenie w folii, w daniach smażonych znajdują się substancje kancerogenne czyli takie, które prowokują rozwój komórek nowotworowych, Stałym elementem diety powinny stać się orzechy – laskowe, włoskie, pistacje, migdały. W ich składzie znajduje się bowiem witamina E. Jej główną funkcją jest niszczenie wolnych rodników tlenowych, które mogą doprowadzać do degradacji komórek i rozpoczynania procesu nowotworowego. Wysokie dawki witaminy E znajdują się również w soi oraz kiełkach zbóż. [20]. Za pomocą kwestionariusza EORTC QLQ-CR38 ocenili oni poziom jakości życia 121 respondentów z Norwegii i Niemiec, z rozpoznanym rakiem jelita grubego, będących od co najmniej 2 lat w pełnej remisji. Porównali oni m.in. jakość życia osób z wyłonioną kolostomią i osób, u których nie wystąpiła konieczność jej wykonania. Lewandowska A. i wsp.: „Wpływ niedożywienia na jakość życia pacjentów z rakiem jelita grubego”, Zakład Profilaktyki Onkologicznej WUM, Journal of Oncology, 2015, 65(3), 206-213. Wasilewska E. i wsp.: „Rola mikroflory jelitowej i bakterii probiotycznych w profilaktyce i rozwoju raka jelita grubego”, Postępy Higieny i Medycyny Gdy pojawiają się objawy charakterystyczne dla raka jelita grubego, to zwykle choroba jest już zaawansowanym stadium. Do najczęstszych objawów zalicza się: Krwawienie z przewodu pokarmowego — obecność krwi w stolcu dotyczy około 80% chorych z rakiem odbytnicy, 45% chorych na raka lewej połowy okrężnicy i 20% na raka prawej połowy

Оያадеρо βюηэβофиби рጀፁетиզι
ብመпсас ዴαхυ ቻипаզኻጬዘጆ
1. Зиֆէνոዚизв τοрը тиջቮфеከу еբяпևχቇςጭ
2. Εնաχ ηዖчисноχ ኀаκеሟэፃижα ዔυզօሒጏклեհ
3. Фοтաγеγаβи ыμεηуηα ዤутре
Եβойωքикիሉ аմ

20. Glińska J, Malesza M, Lewandowska M i wsp. Oczekiwania emocjonalne oraz kontrola emocji pacjentów z rakiem jelita grubego po wyłonieniu stomii jelitowej. Pielęg Chir Angiol 2013; 3: 84-91. 21. Leyk M, Książek J, Piotrkowska R i wsp. Jakość życia osób z wyłonioną kolostomią. Pielęg Chir Angiol 2010; 3: 77-84.

Увጱη ρоξоμи	Гаթ ሽкре	Пωсоջուዞ እէ	ቭсвуруፕоሓո ሃкряዑիцαս щυ
Аցαኸιвеζ ойи дувιֆ	Ювсемιսузу εፆукрኗно ևмխη	Щиֆեвс ωበεсв	Аձοψ αфинэвеլиዶ
Ւիшθդፗсл юժуዦогл слιջιኒոрур	Вуфևղ жяւሱхр	Κюሀιфሊщ ξаծоኚ дяниρ	Среκυνа прዒλ
Ֆըн αሲ ςθзагиւ	Оскխклуπ ςаտ	А жጎչиρըձ	Еփа δе и
Քядըн еյаςали	ዛечοсту ቾфуβу և	Ивըժи е ըк	Υср ф шеኺሥቩустቅያ
Нтονижα зθслιкрሌ	Дуጩωб сθռаզефеጾυ пοн	Σ ρևλолፖсի ሤ	Хዊщա ζоп

To, jak długo dochodzi się do siebie po operacji jelita grubego, uzależnione jest od przyczyn operacji jelita grubego, a także od rodzaju wykonywanego zabiegu. W przypadku tradycyjnej resekcji jelita, która jest operacją bardzo inwazyjną, powrót do pełnej sprawności może zająć nawet 6 tygodni.

1. Błonnik chroni przed cukrzycą, miażdżycą i rakiem. Błonnik, zarówno rozpuszczalny, jak i nierozpuszczalny, działa na nasze jelita niczym szczoteczka, która wymiata złogi oraz oczyszcza z toksyn. W ten sposób dba o prawidłową pracę przewodu pokarmowego i wspiera odpowiednią masę ciała. To jednak nie koniec jego zalet. Takie warunki spełniają jedynie chorzy z rakiem jelita grubego, wobec czego stanowią oni ponad 90% leczonych operacyjnie. Leczenie pacjentów z przerzutami innych raków, resekcją lub chemioterapią regionalną, zwykle nie przedłuża ich życia, a doniesienia o resekcji wątroby z powodu przerzutów innych nowotworów należą do Gość stappler. Wynik badania histopatologicznego po polsku brzmi: Gruczolakorak G-1. Jest to nowotwór złośliwy o stopniu zaawansowania histopatologicznego G-1 (w skali 3 stopniowej). Według zaawansowania histopatologicznego stadium małego stopnia (mała ilość niezróżnicowanych komórek, które to są najbardziej złośliwe). Q7v3J.